Ustawa o zawodzie psychologa 2026: co zmienia się i od kiedy

Stan prawny na 13 listopada 2026 r. Ten tekst opisuje całą ustawę. Skutki dla treści strony gabinetu omawia osobny tekst: ustawa o zawodzie psychologa a strona gabinetu. Szczegóły Rejestru: rejestr psychologów.

Co reguluje ustawa

Ustawa z 23 stycznia 2026 r. (Dz.U. 2026 poz. 187) w art. 1 wylicza cztery obszary: zasady uzyskiwania prawa wykonywania zawodu, zasady wykonywania zawodu, organizację i działanie samorządu zawodowego oraz odpowiedzialność dyscyplinarną. Art. 3 ust. 1 nazywa zawód psychologa zawodem zaufania publicznego, a art. 4 oddaje nadzór nad samorządem ministrowi właściwemu do spraw pracy.

Ustawa zastępuje ustawę z 8 czerwca 2001 r. o tej samej nazwie. Art. 160 stwierdza, że ustawa z 2001 r. traci moc, a moment utraty mocy wynika z art. 161.

Kalendarz: co wchodzi kiedy

Art. 161 ustala zasadę: „Ustawa wchodzi w życie po upływie 2 lat i 3 miesięcy od dnia ogłoszenia”, z trzema wyjątkami. Ustawę ogłoszono 18 lutego 2026 r.

Dwie daty z tabeli są wyliczone z terminów „2 lat” i „4 lat od dnia wejścia w życie ustawy”. Przepis nie podaje dnia kalendarzowego, więc dokładny ostatni dzień sprawdź u prawnika albo w komunikatach samorządu. Daty z 2026, 2027 i 2031 r. potwierdza pole z wyjątkami w API Sejmu.

Kto może używać tytułu i wykonywać zawód

Art. 3 ust. 3 przesądza, że tytułem zawodowym psychologa „może posługiwać się osoba, która posiada prawo wykonywania zawodu psychologa”. Art. 5 ust. 1 mówi, kiedy to prawo powstaje: „Psycholog uzyskuje prawo wykonywania zawodu z dniem wpisu do Rejestru Psychologów”.

Wymagania do wpisu wylicza art. 5 ust. 5. Regionalna rada wpisuje osobę, która:

• ukończyła w Polsce studia pierwszego i drugiego stopnia na kierunku psychologia i ma tytuł magistra na tym kierunku, albo jednolite studia magisterskie na kierunku psychologia i tytuł magistra; ten sam ustęp dopuszcza też dyplom zagraniczny uznany za równoważny (pkt 2) oraz kwalifikacje z państwa Unii Europejskiej uznane na zasadach odrębnej ustawy (pkt 3),
• korzysta z pełni praw publicznych i ma pełną zdolność do czynności prawnych,
• swoim zachowaniem daje rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu, w szczególności nie była prawomocnie skazana za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego,
• wykazuje znajomość języka polskiego w stopniu niezbędnym do wykonywania zawodu (art. 5 ust. 5 pkt 6).

Wniosek składa się do regionalnej rady właściwej dla miejsca zamieszkania (art. 5 ust. 3) na piśmie, w postaci papierowej z podpisem własnoręcznym albo elektronicznej z kwalifikowanym podpisem (art. 6 ust. 3). Rada podejmuje uchwałę w terminie 30 dni od doręczenia kompletnego wniosku, a od odmowy przysługuje odwołanie do Krajowej Rady w ciągu 14 dni (art. 12). Od wniosku rada pobiera opłatę nie wyższą niż 10% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw (art. 13 ust. 1); kwoty ustawa nie podaje. Szerzej: prawo wykonywania zawodu psychologa.

Dyplom zagraniczny i cudzoziemcy

Art. 5 ust. 5 daje osobom z zagranicznym wykształceniem dwie ścieżki wpisu:

• dyplom z państwa spoza Unii uznany w Polsce za równoważny na zasadach Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce (pkt 2); do państw Unii ustawa zalicza także państwa EFTA należące do Europejskiego Obszaru Gospodarczego i Szwajcarię (art. 2 pkt 5),
• kwalifikacje z państwa członkowskiego Unii uznane na zasadach ustawy z 22 grudnia 2015 r. o zasadach uznawania kwalifikacji zawodowych nabytych w państwach członkowskich Unii Europejskiej (pkt 3).

Dokumenty zagraniczne dołącza się z tłumaczeniem urzędowym albo z decyzją o uznaniu (art. 9 ust. 1 pkt 1 lit. b i c).

Znajomość polskiego (art. 5 ust. 6): obywatele Polski i państw UE składają oświadczenie, a cudzoziemiec spoza UE przedstawia dokument potwierdzający co najmniej poziom B2, chyba że ukończył studia albo zdał maturę po polsku (art. 5 ust. 7), oraz dowód prawa pobytu (art. 9 ust. 3). Obywatel UE bez miejsca zamieszkania w Polsce jest wpisywany przez radę właściwą dla m.st. Warszawy (art. 5 ust. 3).

Usługa transgraniczna to według art. 2 tymczasowe lub okazjonalne świadczenie psychologiczne w Polsce przez psychologa uprawnionego w innym państwie UE; zasady wskazuje ustawa z 2015 r. (art. 11).

Rejestr i opiekun

Rejestr prowadzą regionalne rady w systemie udostępnianym przez Krajową Radę (art. 5 ust. 2). Jawne są trzy dane: imię i nazwisko, numer i data wpisu oraz adnotacja „wykonujący zawód” albo „niewykonujący zawodu” (art. 6 ust. 1). Krajowa Rada udostępnia je na stronie Krajowej Izby Psychologów (art. 7 ust. 1).

Po wpisie psycholog współpracuje z opiekunem (art. 17 ust. 1). Współpraca obejmuje 150 godzin, w tym co najmniej 75 godzin spotkań stacjonarnych (art. 17 ust. 7), trwa od 9 do 24 miesięcy (art. 20 ust. 1) i kończy się pisemną opinią opiekuna. Do czasu pozytywnej opinii końcowej psycholog nie wykonuje świadczeń na potrzeby postępowania przygotowawczego w sprawach karnych, postępowań sądowych i administracyjnych oraz rekrutacji do publicznych organów, instytucji, jednostek budżetowych i służb (art. 17 ust. 9). Psycholog od dnia wpisu wykonuje zawód samodzielnie (art. 22 ust. 1).

Ustawa nakłada też obowiązek ustawicznego rozwoju zawodowego w 5-letnich okresach rozliczeniowych (art. 29 ust. 2). Liczbę punktów i formy rozwoju ustala Krajowa Rada, ustawa ich nie podaje.

Samorząd psychologów

Przynależność do samorządu jest obowiązkowa: „Przynależność psychologa do samorządu psychologów jest obowiązkowa.” (art. 31 ust. 3). Tworzą go Krajowa Izba i regionalne izby, których ma być co najmniej cztery (art. 32 ust. 3). Siedzibą Krajowej Izby jest Warszawa (art. 33). Stan na 13 listopada 2026 r.: Komitet Organizacyjny Izb Psychologów działa od maja 2026 r. (informacja ministerstwa), a 15 lipca 2026 r. ruszył spis psychologów; termin zakończenia zgłoszeń wyznacza minister przy zwołaniu pierwszego Krajowego Zjazdu (art. 152 ust. 5) (komunikat). Szczegóły: krajowa izba psychologów i spis psychologów.

Organy Krajowej Izby to Krajowy Zjazd, Krajowa Rada, Krajowa Komisja Rewizyjna, Krajowy Sąd Dyscyplinarny i Krajowy Rzecznik Dyscyplinarny (art. 42). Regionalna izba ma organy analogiczne, a regionalna rada liczy 15 członków (art. 54 i 59). Kadencja organów trwa 4 lata (art. 38 ust. 1).

Do zadań samorządu należą m.in. piecza nad należytym wykonywaniem zawodu, ustanawianie zasad etyki, prowadzenie postępowań dyscyplinarnych, reprezentowanie psychologów i organizacja doskonalenia zawodowego (art. 34). Krajowy Zjazd uchwala Kodeks Etyki Zawodowej, ustala standardy pracy w zawodzie oraz wysokość składki członkowskiej (art. 45). Ustawa nie podaje kwoty składki. Szerzej: krajowa izba psychologów i obecny kodeks etyczny psychologa.

Za naruszenie zasad etyki i przepisów związanych z wykonywaniem zawodu psycholog odpowiada dyscyplinarnie (art. 64 ust. 1). Kary to upomnienie, nagana, kara pieniężna, ograniczenie zakresu czynności, zawieszenie prawa wykonywania zawodu na czas od roku do 5 lat oraz pozbawienie tego prawa (art. 94 ust. 1).

Kto ma już dyplom: przepisy przejściowe

Art. 147 ust. 1 wymienia, kto jest wpisywany do Rejestru na swój wniosek złożony w ciągu 2 lat od wejścia ustawy w życie, jeśli spełnia pozostałe wymagania z art. 5 ust. 5 pkt 4-6. To m.in. osoby, które najpóźniej 19 maja 2028 r. ukończyły w Polsce studia drugiego stopnia z psychologii z tytułem magistra, jednolite studia magisterskie z psychologii albo z psychologii zdrowia. Lista obejmuje też dyplomy zagraniczne uznane za równoważne i kwalifikacje z państw Unii Europejskiej.

Co z tego wynika w praktyce:

• Osoba z art. 147 „może wykonywać zawód psychologa w okresie 2 lat od dnia wejścia w życie ustawy bez uzyskania wpisu do Rejestru” (art. 147 ust. 3).
• Po złożeniu wniosku może pracować do doręczenia ostatecznej uchwały o wpisie albo odmowie (ust. 4).
• Opiekun nie jest obowiązkowy, jeśli osoba w ciągu ostatnich 10 lat przed wejściem ustawy w życie wykonywała czynności z art. 23 ust. 2 lub 4 albo art. 24 pkt 1, 2 i 4 przez co najmniej 2 lata i w ciągu 14 dni od doręczenia uchwały o wpisie złoży o tym pisemne oświadczenie pod rygorem odpowiedzialności karnej (ust. 5). Rada może zażądać dokumentów, a ich brak oznacza wskazanie opiekuna (ust. 6-7).
• Kto nie złoży wniosku w terminie albo dostanie ostateczną odmowę, traci pracę: art. 150 przewiduje wygaśnięcie stosunku pracy na stanowisku psychologa. Przepis mówi o zatrudnieniu w ramach stosunku pracy; jak wygląda to przy działalności gospodarczej, tekst nie rozstrzyga.
• Osoby, które do dnia wejścia ustawy w życie rozpoczęły studia drugiego stopnia z psychologii (albo jednolite z psychologii zdrowia), mają 4 lata na wniosek o wpis, ale obowiązuje je współpraca z opiekunem (art. 148).

Do wejścia ustawy w życie nadal działa ustawa z 2001 r. Jej art. 4 ust. 1 wylicza usługi psychologiczne, w tym psychoterapię, a art. 18 ust. 1 wymaga od psychologa prowadzącego prywatną praktykę prawa wykonywania zawodu oraz wpisu do KRS i do rejestru prywatnych praktyk psychologicznych (ust. 2-3 dodają zezwolenie marszałka województwa). Jak ten rejestr działa dziś w praktyce, nie sprawdzano.

Psychoterapia i psychoterapeuci

Art. 23 ust. 4: „Psycholog może prowadzić psychoterapię na zasadach określonych w odrębnych przepisach.” Ust. 5 dodaje, że to prawo „nie ogranicza prawa do prowadzenia psychoterapii osobom”, które spełniają wymagania z odrębnych przepisów i nie mają prawa wykonywania zawodu psychologa.

Wniosek: psychoterapia nie jest zastrzeżona dla psychologów, a ustawa nie wprowadza zawodu psychoterapeuty ani rejestru psychoterapeutów. W jej tekście nie występuje słowo „psychoterapeuta”. Psychoterapeuta bez dyplomu psychologii nie ma więc wpisu w tym Rejestrze i nie może używać tytułu „psycholog”. Jakie wymagania spełnia, wynika z „odrębnych przepisów”, których ustawa nie wskazuje. O psychoterapeutach pisze osobny tekst o ustawie o zawodzie psychoterapeuty.

Zastrzeżone dla psychologa są natomiast „świadczenia psychologiczne” z art. 23 ust. 2: diagnoza, opiniowanie, orzekanie i udzielanie pomocy psychologicznej. Art. 23 ust. 3 zostawia wyjątek dla osób bez prawa wykonywania zawodu, które wykonują działania pomocy psychologicznej w ramach zadań z odrębnych przepisów.

Zgoda, tajemnica, dokumentacja

Świadczenia psychologiczne następują za zgodą odbiorcy, po poinformowaniu go o jego prawach oraz o celu i zakresie świadczeń (art. 25 ust. 1). Gdy odbiorca ukończył 16 lat, potrzebna jest także jego zgoda, nie tylko przedstawiciela ustawowego (art. 25 ust. 3). Jak ułożyć ustalenia z klientem, opisuje tekst o kontrakcie terapeutycznym.

Tajemnicę ustawa opisuje szeroko: „Psycholog jest obowiązany zachować w tajemnicy wszystko, o czym dowiedział się w związku z udzielaniem świadczeń psychologicznych.” (art. 27 ust. 1). Są wyjątki, m.in. gdy wynika to z odrębnych przepisów, gdy zachowanie tajemnicy zagraża życiu lub zdrowiu albo gdy odbiorca wyrazi pisemną zgodę (art. 27 ust. 2). Tajemnica trwa po śmierci odbiorcy, chyba że osoba bliska zgodzi się na ujawnienie na piśmie (art. 27 ust. 5). Psycholog prowadzi też dokumentację psychologiczną objętą tajemnicą (art. 28 ust. 1). Szerzej: tajemnica zawodowa psychologa.

Kary za tytuł bez uprawnień

Od 19 maja 2028 r. obowiązują przepisy karne z rozdziału 6:

• kto posługuje się tytułem psychologa bez prawa wykonywania zawodu, podlega karze grzywny; jeśli działa w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, grozi mu ograniczenie wolności albo grzywna (art. 126),
• kto udziela świadczeń psychologicznych bez prawa wykonywania zawodu, podlega grzywnie albo ograniczeniu wolności; surowiej, do roku pozbawienia wolności, gdy działa dla korzyści majątkowej lub „wprowadza w błąd co do posiadania prawa wykonywania zawodu psychologa” (art. 127),
• kto powierza wykonanie świadczeń psychologicznych osobie bez prawa wykonywania zawodu, podlega ograniczeniu wolności albo grzywnie (art. 128).

Czyny z art. 126 i 128 rozpatruje się w trybie postępowania w sprawach o wykroczenia, czyn z art. 127 w trybie postępowania karnego (art. 129).

Co się dzieje z ustawą z 2001 r.

Art. 160 uchyla ją, a skutek następuje razem z wejściem w życie reszty ustawy, czyli 19 maja 2028 r. Do tego dnia wszystko, co dotyczy prawa wykonywania zawodu, opiera się na starym tekście. Art. 139 nowej ustawy zmienił już art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy z 2001 r. od 5 marca 2026 r.: dodał do dyplomów uprawniających do wpisu na listę magistra psychologii zdrowia po jednolitych studiach.

Czego ustawa nie reguluje

W tekście ustawy nie występują słowa „reklama”, „promocja” ani „marketing”, a strona internetowa pojawia się tylko jako miejsce ogłoszeń izb i jawnej części Rejestru (art. 7 ust. 1, art. 44 ust. 1, art. 55 ust. 4), nie jako strona gabinetu. Nie ma w niej przepisu o cenach usług ani o treści strony gabinetu. Zasady etyki ustanawia samorząd: Krajowy Zjazd uchwala Kodeks Etyki Zawodowej (art. 45), więc tam trzeba szukać zasad informowania o sobie, gdy kodeks zostanie uchwalony. Co dziś wolno napisać na stronie, opisuje tekst o reklamie psychologa. Układ i treść całej strony gabinetu opisuje tekst o stronie internetowej dla psychologa.

Najczęstsze pytania o ustawę o zawodzie psychologa

Kiedy wchodzi w życie ustawa o zawodzie psychologa i od kiedy obowiązuje?

Zasadnicza część 19 maja 2028 r., po 2 latach i 3 miesiącach od ogłoszenia (art. 161). Wcześniej działają art. 139 i 151-159 (od 5 marca 2026 r.) i art. 145 (od 19 lutego 2027 r.), później art. 17 ust. 3 (od 19 maja 2031 r.).

Kto będzie mógł wykonywać zawód psychologa?

Osoba z prawem wykonywania zawodu, które daje wpis do Rejestru (art. 3 ust. 3, art. 5 ust. 1), po spełnieniu warunków z art. 5 ust. 5.

Czy trzeba się wpisać do Rejestru i do kiedy?

Tak, prawo wykonywania zawodu daje tylko wpis (art. 5 ust. 1). Osoba z dyplomem uzyskanym najpóźniej 19 maja 2028 r. (art. 147 ust. 1) składa wniosek w ciągu 2 lat od wejścia ustawy w życie i do tego czasu może pracować bez wpisu (art. 147 ust. 3).

Czy ustawa dotyczy psychoterapeutów?

Nie tworzy zawodu psychoterapeuty ani ich rejestru. Psycholog może prowadzić psychoterapię na zasadach z odrębnych przepisów, a to prawo nie ogranicza innych osób spełniających te wymagania (art. 23 ust. 4-5).

Kim jest opiekun w ustawie o zawodzie psychologa?

To psycholog wspierający wpisaną osobę w rozwoju zawodowym (art. 17 ust. 1-2) przez 9 do 24 miesięcy (art. 20 ust. 1). Wymóg 3 lat pracy opiekuna (art. 17 ust. 3) wchodzi w życie 19 maja 2031 r.

Co grozi za używanie tytułu psychologa bez uprawnień?

Od 19 maja 2028 r. grzywna, a przy działaniu dla korzyści majątkowej ograniczenie wolności albo grzywna (art. 126). Udzielanie świadczeń bez prawa wykonywania zawodu karze art. 127.

Gdzie jest oficjalny tekst ustawy?

Dz.U. 2026 poz. 187; tekst i PDF z Dziennika Ustaw są w API Sejmu.

Co dzieje się z ustawą z 2001 r.?

Traci moc razem z wejściem w życie nowej (art. 160), a do 18 maja 2028 r. obowiązuje. Ustawa o zawodzie psychologa i samorządzie zawodowym psychologów z 2001 r. wiąże prawo wykonywania zawodu z wpisem na listę psychologów regionalnej izby (art. 7).

Lista kontrolna

• Wiesz, że do 18 maja 2028 r. obowiązuje ustawa z 2001 r., a nowa dopiero od 19 maja 2028 r.
• Masz dyplom z psychologii i planujesz wniosek o wpis do Rejestru; termin wpisz do kalendarza (około 19 maja 2030 r., do potwierdzenia).
• Jeśli pracujesz na etacie jako psycholog, sprawdź z pracodawcą skutek art. 150, czyli brak wniosku w terminie.
• Policz, czy spełniasz warunek 2 lat praktyki w ostatnich 10 latach przed 19 maja 2028 r., który zwalnia z opiekuna (art. 147 ust. 5).
• Przygotuj dokumenty: oryginały albo notarialnie poświadczone kopie dyplomów, oświadczenia o prawach publicznych i niekaralności (art. 9).
• Jeśli prowadzisz psychoterapię bez dyplomu psychologii, nie używaj tytułu „psycholog”; sprawdź wymagania z odrębnych przepisów dla psychoterapii.
• Śledź komunikaty Krajowej Izby Psychologów w sprawie składki, opłaty za wniosek i Kodeksu Etyki Zawodowej: ustawa tych kwot i treści nie podaje.

Ten tekst nie jest poradą prawną. Stan prawny na 13 listopada 2026 r.