Ustawa o zawodzie psychoterapeuty: co obowiązuje, a co jest projektem

Ustawa o zawodzie psychoterapeuty: stan na dziś

Ustawy o zawodzie psychoterapeuty nie ma. Wyszukiwarka aktów w ELI (api.sejm.gov.pl) 13 listopada 2026 r. na hasło „psychoterap” w tytule zwróciła dwie uchwały Rady Ministrów o programie inwestycyjnym, żadnej ustawy. Hasło „psychoterapeut” nie dało trafień. To wyszukiwanie po tytułach, więc akt wspominający psychoterapię tylko w treści by się nie pokazał.

Ustawy o psychoterapii również nie znaleźliśmy. Najbliższy temu hasłu jest projekt opisany niżej, o tytule „o zawodzie psychoterapeuty oraz samorządzie zawodowym”.

Żaden przepis ustawowy nie wyznacza więc dziś, kto może nazywać się psychoterapeutą.

Czy jest projekt ustawy o zawodzie psychoterapeuty

Tak, poselski. Oto fakty, każdy ze źródła i z datą.

• 11 lutego 2025 r.: data pisma z drukiem nr 1345 do Sejmu X kadencji (data wpływu nie jest przez nas potwierdzona). Posłowie „wnoszą projekt ustawy” „o zawodzie psychoterapeuty oraz samorządzie zawodowym” (druk 1345). Do reprezentowania wnioskodawców upoważniona jest posłanka Marta Golbik.
• 10 lipca 2025 r.: Komisja Zdrowia kieruje projekt do podkomisji stałej do spraw zdrowia psychicznego, która tego dnia go rozpatruje (zapis posiedzenia nr 16). Przewodnicząca podkomisji opisuje zakres: projekt „obejmie zasady szkolenia i uzyskiwania prawa do wykonywania zawodu, rejestracji psychoterapeutów, podmiotów szkolących i egzaminujących, pieczy nad wykonywaniem zawodu oraz zasad odpowiedzialności zawodowej psychoterapeutów”. To opis ustny z posiedzenia, nie tekst projektu, a projekt mógł się zmienić.
• 25 lipca 2025 r.: kolejne posiedzenie podkomisji z tym samym punktem porządku, „wraz z autopoprawką” (zapis nr 17).
• 5 sierpnia 2025 r.: podczas prac nad rządowym projektem ustawy o zawodzie psychologa ministra rodziny, pracy i polityki społecznej mówi: „Nie definiuje psychoterapii i w żadnym wypadku nie ogranicza możliwości procedowania innego projektu, który jest w toku prac parlamentarnych” (zapis nr 2 podkomisji nadzwyczajnej z 5 sierpnia 2025 r.). Chodzi o ustawę o zawodzie psychologa i o poselski projekt o zawodzie psychoterapeuty.
• 29 czerwca 2026 r.: Zarząd Główny Polskiego Towarzystwa Psychologicznego pisze, że „Obecny etap prac ministerialnych nad projektem ustawy stanowi właściwy moment” na włączenie się środowisk, i proponuje zmianę tytułu projektu na „Ustawa o zawodzie psychoterapeutek i psychoterapeutów”. To stanowisko organizacji zawodowej, nie dokument urzędowy.
• 10 października 2026 r.: Biuro Rzecznika Praw Obywatelskich pisze w komunikacie, że projekt „znajduje się na etapie prac parlamentarnych”, i dodaje: „Obecnie oczekujemy na ogłoszenie wersji tego dokumentu udoskonalonej przez specjalnie powołany w tym celu przez Ministra Zdrowia zespół ekspertów” (komunikat RPO).

Czego nie ustaliliśmy: czy po 25 lipca 2025 r. projekt był czytany lub głosowany. API Sejmu odpowiadało błędem 503, a strona przebiegu procesu wymaga rozwiązania captchy, więc jej nie obchodziliśmy. Rządowego projektu o zawodzie psychoterapeuty nie znaleźliśmy wyszukiwarką w domenach gov.pl i sejm.gov.pl; wykazu prac legislacyjnych Rady Ministrów nie przeszukiwaliśmy. Terminów ani prognoz nie podajemy; aktualny etap widać w przebiegu procesu druku nr 1345 na stronie Sejmu.

Co ustawa o zawodzie psychologa mówi o psychoterapii

Dziś obowiązuje ustawa z 2001 r. Jej art. 4 ust. 1 wylicza psychoterapię wśród usług psychologa, a w ust. 4 upoważnia ministra zdrowia do określenia standardów jej stosowania przez psychologów (Dz.U. 2019 poz. 1026). Czy to rozporządzenie wydano, nie sprawdzaliśmy.

Od 19 maja 2028 r. zacznie działać ustawa z 2026 r. (Dz.U. 2026 poz. 187). Mówi o psychoterapii w dwóch miejscach:

• art. 23 ust. 4: „Psycholog może prowadzić psychoterapię na zasadach określonych w odrębnych przepisach”. Do takiej psychoterapii stosuje się odpowiednio między innymi przepisy o zgodzie odbiorcy (art. 25), tajemnicy (art. 27), dokumentacji (art. 28) i rozdział 5 o odpowiedzialności dyscyplinarnej;
• art. 23 ust. 5: prawo psychologa do prowadzenia psychoterapii „nie ogranicza prawa do prowadzenia psychoterapii osobom, które spełniają wymagania niezbędne do prowadzenia psychoterapii na podstawie odrębnych przepisów i nie posiadają prawa wykonywania zawodu psychologa”.

Czego ustawa nie robi. Wyliczenie świadczeń psychologicznych w art. 23 ust. 2 ma cztery punkty (diagnoza, opiniowanie, orzekanie, pomoc psychologiczna) i psychoterapii wśród nich nie ma. Tekst ustawy nie zawiera słowa „psychoterapeuta”, nie definiuje psychoterapii i nie wskazuje, jakie to „odrębne przepisy”. Rzecznik Praw Pacjenta zauważa, że w trakcie prac parlamentarnych psychoterapię z wykazu świadczeń psychologicznych usunięto (komunikat RPP z 18 marca 2026 r.).

Co ustawa zmienia dla psychologa, który prowadzi psychoterapię: wpis do Rejestru Psychologów jako warunek prawa wykonywania zawodu (art. 5) i ochrona tytułu „psycholog” (art. 3), o czym niżej. Kalendarz zmian opisuje tekst o ustawie o zawodzie psychologa a stronie gabinetu.

Kto jest psychoterapeutą w przepisach o świadczeniach gwarantowanych

Jedyna sprawdzona definicja w obowiązującym akcie jest w rozporządzeniu Ministra Zdrowia o świadczeniach gwarantowanych z zakresu opieki psychiatrycznej i leczenia uzależnień (tekst jednolity: Dz.U. 2026 poz. 383). Jej zakres wyznacza pierwsze zdanie § 2: „Użyte w rozporządzeniu określenia oznaczają:”. Definicja jest w § 2 pkt 5 (lit. a-c). To znaczy: na potrzeby tego rozporządzenia, czyli świadczeń finansowanych przez NFZ.

Definicja dotyczy „osoby posiadającej certyfikat psychoterapeuty”, którą rozporządzenie określa jako osobę, „która spełnia łącznie następujące warunki”:

1. tytuł lekarza lub magistra pielęgniarstwa, albo magistra po studiach na kierunku psychologii, pedagogiki, resocjalizacji lub socjologii, albo spełnienie warunków z art. 63 ust. 1 ustawy z 2001 r.;
2. ukończone podyplomowe szkolenie z oddziaływań psychoterapeutycznych w leczeniu zaburzeń zdrowia, prowadzone metodami o udowodnionej naukowo skuteczności, „w wymiarze co najmniej 1200 godzin” (dla szkoleń ukończonych przed 2007 r. rozporządzenie odsyła do wymiaru z programu szkolenia);
3. zaświadczenie o odbyciu tego szkolenia, zakończonego egzaminem przed komisją zewnętrzną wobec podmiotu kształcącego, powołaną w szczególności przez stowarzyszenia wydające certyfikaty psychoterapeuty.

Rozporządzenie zmieniono 2 października 2026 r. (Dz.U. 2026 poz. 1312, w mocy od 24 października 2026 r.); zmiana tej definicji nie dotyka.

Czego z tego nie wynika. Rozporządzenie opisuje warunki dla świadczeń NFZ i nie mówi nic o prywatnym gabinecie. Czy gabinet bez umowy z NFZ musi te warunki spełniać, tekst nie rozstrzyga. Rozporządzenie nie mówi też, że kto tych warunków nie spełnia, nie jest psychoterapeutą.

Rejestr psychoterapeutów i listy certyfikowanych osób

Urzędowego rejestru psychoterapeutów w sprawdzonych źródłach nie ma. To wniosek z braku trafień, nie cytat z przepisu. Rejestr jest natomiast elementem projektu z druku 1345 (przewodnicząca podkomisji mówi o „rejestracji psychoterapeutów”), a PTP wymienia „jawny rejestr psychoterapeutek i psychoterapeutów” wśród swoich postulatów. Postulat i projekt to nie przepis.

Rejestr Psychologów z ustawy z 2026 r. dotyczy psychologów i zacznie działać od 19 maja 2028 r. (art. 5 ust. 1: prawo wykonywania zawodu psycholog uzyskuje „z dniem wpisu do Rejestru Psychologów”). Psychoterapeuta bez dyplomu psychologii się w nim nie znajdzie; szczegóły w tekście o rejestrze psychologów.

Listy certyfikowanych psychoterapeutów prowadzą towarzystwa. Znamy trzy publiczne listy (adresy sprawdzone 5 listopada 2026 r.):

• Polskie Towarzystwo Psychologiczne, lista certyfikowanych psychoterapeutów i superwizorów;
• Sekcja Naukowa Psychoterapii PTP, która według naszego zestawienia obejmuje także osoby w trakcie szkolenia;
• Polskie Towarzystwo Psychoterapii Skoncentrowanej na Rozwiązaniach.

To są listy towarzystw, nie rejestry urzędowe. Zasad ich certyfikacji nie opisujemy, bo nie mamy ich w sprawdzonych źródłach.

Co z tego wynika dla gabinetu i strony

Skoro tytuł psychoterapeuty nie ma ustawy, o jego wiarygodności na stronie decyduje to, co napiszesz obok niego. Praktycznie:

• Tytuł opisuj dokładnie tak, jak potwierdzają go dokumenty: ukończone szkolenie albo certyfikat, z nazwą wystawcy i rokiem. Gotową tabelę „co napisać” zawiera tekst o stronie dla psychoterapeuty.
• Szkolenie w toku opisz jako „w trakcie szkolenia”, z nazwą szkoły. Samo słowo „psychoterapeuta” bez kwalifikacji czytelnik odbierze jako zakończone szkolenie.
• Nie pisz o wpisie do rejestru psychoterapeutów ani o działaniu na podstawie ustawy o zawodzie psychoterapeuty: ani rejestru urzędowego (w sprawdzonych źródłach), ani ustawy nie ma.
• Słowo „psycholog” tylko przy dyplomie magistra psychologii. Od 19 maja 2028 r. tytuł będzie chroniony: art. 3 ust. 3 mówi, że może się nim posługiwać osoba „która posiada prawo wykonywania zawodu psychologa”, a art. 126 przewiduje grzywnę za posługiwanie się tytułem bez tego prawa. Psychoterapeuta bez dyplomu psychologii nie jest psychologiem, więc opis „psycholog-psychoterapeuta” byłby dla niego nieprawdziwy.
• Zdanie o tajemnicy zawodowej opieraj na tym, kim jesteś. Ustawa o zawodzie psychologa dotyczy psychologa; psychoterapeuty bez dyplomu psychologii nie obejmuje. Rozwija to tekst o tajemnicy zawodowej psychologa, a kodeksy etyczne opisuje kodeks etyczny psychologa PTP.
• Pytania o PKD, VAT i kasę fiskalną psychoterapeuty ma osobny tekst: kasa fiskalna, VAT i PKD. Tutaj ich nie rozstrzygamy.

Najczęstsze pytania o ustawę o zawodzie psychoterapeuty

Czy trzeba mieć dyplom psychologa, żeby prowadzić psychoterapię?

Ustawa z 2026 r. mówi, że prawo psychologa do psychoterapii nie ogranicza prawa osób bez prawa wykonywania zawodu psychologa, jeśli spełniają wymagania z odrębnych przepisów (art. 23 ust. 5). Jakie to przepisy, ustawa nie wskazuje. Czy ktoś może w konkretnym wypadku prowadzić psychoterapię, tego ten tekst nie ocenia.

Czy certyfikat psychoterapeuty jest wymagany przez ustawę?

W sprawdzonych ustawach takiego wymogu nie znaleźliśmy. Certyfikat występuje w rozporządzeniu o świadczeniach gwarantowanych jako jeden z warunków dla tych świadczeń. Wydają go stowarzyszenia i towarzystwa; ich zasad nie opisujemy.

Czy jest rejestr psychoterapeutów?

Urzędowego nie znaleźliśmy. Są listy certyfikowanych osób prowadzone przez towarzystwa, a rejestr psychoterapeutów występuje w opisie projektu z druku 1345 i w postulatach PTP.

Jak sprawdzić psychoterapeutę?

Nie ma urzędowego rejestru, który by to ułatwiał. Można poprosić o dokument potwierdzający szkolenie albo certyfikat i sprawdzić nazwisko na liście towarzystwa, jeśli dana osoba na takiej figuruje. Według kodeksu PTP psycholog „na wniosek odbiorcy lub zleceniodawcy udostępnia oryginalne poświadczenia posiadanych kwalifikacji” (art. 12 pkt 5a); kodeks wiąże jednak tylko członków PTP i osoby, które zadeklarowały jego przestrzeganie.

Czy po 2028 r. psychoterapeuta znajdzie się w Rejestrze Psychologów?

Tylko jeśli ma prawo wykonywania zawodu psychologa, a to wymaga wpisu do Rejestru (art. 5 ust. 1). Osoba bez dyplomu psychologii w nim nie figuruje.

Lista kontrolna

• Strona nie powołuje się na ustawę o zawodzie psychoterapeuty ani na rejestr psychoterapeutów.
• Przy tytule „psychoterapeuta” jest kwalifikacja: szkolenie lub certyfikat, wystawca, rok.
• Szkolenie w toku jest opisane jako „w trakcie szkolenia”.
• Słowo „psycholog” występuje tylko przy dyplomie magistra psychologii.
• Numer certyfikatu podany tylko wtedy, gdy towarzystwo go nadaje i chcesz go ujawnić.
• Zdanie o tajemnicy zawodowej odpowiada temu, kim jesteś, a nie ustawie, która ciebie nie dotyczy.
• Definicja z rozporządzenia NFZ nie jest przedstawiona jako wymóg dla każdego gabinetu.
• Stan prawny sprawdzony ponownie przed każdą zmianą opisu tytułu.

Ten tekst nie jest poradą prawną; stan prawny na 13 listopada 2026 r.